Muzeum Geologii Złóż im. Cz. Poborskiego, Wydział Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Muzeum Geologii Złóż im. Cz. Poborskiego
ul. Akademicka 2
44-100 Gliwice
tel. (32) 237 26 08
ewa.gluszek@polsl.pl

www.muzeum-geologiczne.polsl.pl

wstęp bezpłatny
poniedziałek – piątek: 9.00–14.00
Wycieczki należy zgłaszać z wyprzedzeniem telefonicznie lub mailowo.

opieka naukowa: dr hab. inż. Marek Pozzi, prof. Pol. Śl.
pracownicy: mgr inż. Ewa Głuszek

Muzeum Geologii Złóż im. Cz. Poborskiego, Wydział Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Muzeum Geologii Złóż imienia Czesława Poborskiego na Wydziale Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej w Gliwicach jest największą tego typu placówką naukowo-dydaktyczną na Górnym Śląsku, udostępniającą zbiory kopalin użytecznych z całego świata, a także kolekcje minerałów, skał i skamieniałości występujących w skorupie ziemskiej. Powierzchnia wystawowa muzeum to 272 m2 i dodatkowo ok. 500 m2 (gabloty na korytarzach). Instytucja przechowuje ponad 25 500 okazów, a średnia roczna liczba zwiedzających to 4000 osób.

O utworzeniu muzeum zdecydowało porozumienie zawarte w roku 1953 między Rektorem Politechniki Śląskiej – prof. zw. Gabrielem Kniagininem a Dyrektorem Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu – prof. dr. Marianem Gładyszem. Na jego mocy dyrekcja Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu przekazała Politechnice Śląskiej, w długotrwały depozyt i częściowo na własność, zbiory geologiczne i paleontologiczne należące do dawnego Muzeum Śląskiego w Katowicach oraz do muzeów miejskich w Gliwicach, Bytomiu, Chorzowie, które stanowiły część zbiorów ocalałą z pożogi wojennej. Pierwsza stała wystawa geologiczna zorganizowana została przez zespół pracowników Katedry Geologii Złóż pod kierunkiem doc. dr. inż. Czesława Poborskiego przy współudziale specjalistów od wystawiennictwa z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Oficjalnego otwarcia dokonano 22 czerwca 1961 roku, uznając jednocześnie tę datę za początek istnienia muzeum. Formalnie jednak muzeum powołane zostało zarządzeniem Rektora Politechniki Śląskiej nr 24/73/74 z dnia 15 lutego 1974 roku, które to wyodrębniło samodzielną jednostkę organizacyjną – Muzeum Geologii Złóż – w strukturze Wydziału Górniczego Politechniki Śląskiej.

Zbiory Muzeum Geologii Złóż są jednymi z największych tego typu w kraju; w ich skład wchodzą okazy geologiczne zgromadzone głównie w ciągu XIX i pierwszej połowy XX wieku. Do wybuchu II wojny światowej znajdowały się one w kilku muzeach i szkołach górniczych Górnego Śląska. W latach okupacji niemieckiej zbiory geologiczno-paleontologiczne zostały z muzeów miejskich usunięte, a następnie ulokowane w niezbyt do tego celu nadających się pomieszczeniach piwnicznych w Chorzowie i Bytomiu, a stamtąd dopiero trafiły na Politechnikę Śląską. W skutek kilkukrotnej zmiany miejsca ich magazynowania, a także licznych grabieży zbiory te poważnie ucierpiały. Wiele kolekcji zatraciło swoją pierwotną wartość na skutek wymieszania lub utraty przyporządkowanych im metryczek. Zaginęły również księgi inwentarzowe i cała dokumentacja zbiorów. Prace prowadzące do przywrócenia wartości dydaktycznej i naukowej zbiorom prowadzone były przez pracowników Muzeum wieloetapowo, mając na celu w sposób optymalny zakwalifikować jak najwięcej okazów do zbiorów naukowych. W kolejnych latach zbiory muzealne powiększały się systematycznie o okazy przekazane przez kopalnie rud i surowców skalnych, prywatnych kolekcjonerów oraz pracowników i studentów Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej. Niestety mimo wielu lat ciężkiej pracy i wysiłku włożonego przez pracowników Muzeum Geologii Złóż w opracowanie zbiorów, do dnia dzisiejszego nie została ukończona pełna ich inwentaryzacja. Muzeum dysponuje jedynie spisami okazów znajdujących na wystawach głównych, które nie mają nadanych numerów inwentarzowych. Szczegółowych badań wymagają również niektóre cenne kolekcje.

O wartości naukowej i dydaktycznej zbiorów Muzeum świadczy umieszczenie ich w wykazie „Museums of the World”, ukazującym się w wydawnictwie K.G. Saur w Monachium oraz ich zarejestrowanie w ICOM (International Council of Museums) przy UNESCO (1994).