Adres:
 
ul. Akademicka 2
44-100 Gliwice
 
tel. 32 237 26 08
fax 32 237 22 90
 
e-mail: ewa.gluszek@polsl.pl
https://www.polsl.pl/Wydzialy/RG/rg7/Strony/MuzeumGeologiiZloz.aspx
 
Zwiedzanie Muzeum: od poniedziałku do piątku w godz. 900 – 1400 (wstęp wolny)
 
Pracownicy: Mgr inż. Ewa Głuszek
Opieka naukowa: Dr hab. inż. Marek Pozzi, Prof. w Pol. Śl.
 


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Muzeum Geologii Złóż imienia Czesława Poborskiego na Wydziale Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej w Gliwicach jest największą tego typu placówką naukowo-dydaktyczną na Górnym Śląsku, udostępniającą zbiory kopalin użytecznych z całego świata, a także kolekcje minerałów skał i skamieniałości występujących w skorupie ziemskiej.

 

O utworzeniu istniejącego obecnie na Wydziale Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej Muzeum Geologii Złóż, zdecydowało porozumienie zawarte w roku 1953 między Rektorem Politechniki Śląskiej – prof. zw. Gabrielem Kniagininem a Dyrektorem Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu – prof. dr. Marianem Gładyszem. Treść zawartego porozumienia uzgodniona została z Ministerstwem Kultury i Sztuki, a na jego mocy Dyrekcja Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu przekazała Politechnice Śląskiej, w długotrwały depozyt i częściowo na własność, zbiory geologiczne i paleontologiczne należące do dawnego Muzeum Śląskiego w Katowicach oraz do muzeów miejskich w Bytomiu, Chorzowie i Gliwicach, które to stanowiły ocalałą z pożogi wojennej część zbiorów. W latach 1953-1955 zbiory geologiczne przekazane, zgodnie z zawartym porozumieniem Politechnice Śląskiej, zwiezione zostały do Gliwic i zmagazynowane w pomieszczeniach ówczesnego Wydziału Górniczego.
Pierwsza stała wystawa geologiczna zorganizowana została przez zespół pracowników Katedry Geologii Złóż pod kierunkiem Doc. dr. inż. Czesława Poborskiego przy współudziale specjalistów od wystawiennictwa z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Prace nad jej urządzeniem trwały 5 lat, a oficjalnego otwarcia wystawy dokonano 22 czerwca 1961 r. W kolejnych latach prace związane z udostępnianiem zbiorów zmierzały do rozbudowy powierzchni wystawienniczych i zamieszczeniu gablot z okazami w holu i korytarzach gmachu głównego, ekspozycja ta zgodnie z założeniem stanowi wizualny „podręcznik naukowy” do geologii i jednocześnie element dekoracyjny wnętrza gmachu.

 
 
Zadania i działalność Muzeum
 
Muzeum wspomaga nauczanie przedmiotów geologicznych, głównie na Wydziale Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej oraz propaguje nauki o Ziemi wśród młodzieży szkolnej i w społeczeństwie.
Główne zadania Muzeum to:
 

gromadzenie, konserwowanie i przechowywanie muzealnych zbiorów geologicznych; oznaczenie, uporządkowanie i zinwentaryzowanie ogromnych zbiorów mineralogicznych i geologiczno-paleontologicznych; okresowa konserwacja eksponatów i gablot, bieżąca wymiana i uzupełnienie brakujących eksponatów; udostępnianie zbiorów dla celów dydaktycznych i opracowań naukowych; współdziałanie z jednostkami Wydziału Górnictwa i Geologii, a w szczególności z Instytutem Geologii Stosowanej, celem szerszego wykorzystania zbiorów geologicznych; przyjmowanie i oprowadzanie po Muzeum grup studenckich, młodzieży i dzieci szkolnych, w tym również osób zgłaszających się indywidualnie; upowszechnianie wiedzy o Ziemi, poprzez działalność wystawienniczą, prelekcje, warsztaty i spotkania tematyczne z młodzieżą szkolną i dziećmi oraz poprzez organizację giełdy minerałów i kontakt z kolekcjonerami minerałów; prowadzenie działalności edukacyjnej i popularyzatorskiej pod kątem kształtowania świadomości ekologicznej i racjonalnego wykorzystania złóż surowców mineralnych i energetycznych; utrzymywanie stałego kontaktu z placówkami naukowymi i muzealnymi; prowadzenie działalności informacyjnej i promocyjnej poprzez wydawanie folderów i przewodników.

 
Zbiory
 

Zbiory Muzeum Geologii Złóż stanowią okazy geologiczne, pochodzące z różnych kolekcji muzealnych i są jednymi z największych w kraju, zgromadzone zostały głównie w ciągu XIX i pierwszej połowy XX wieku. Do wybuchu II wojny światowej znajdowały się one w kilku muzeach i szkołach górniczych Górnego Śląska, w których znaczna ich część prezentowana była na wystawach stałych. W latach okupacji niemieckiej zbiory geologiczno-paleontologiczne zostały z muzeów miejskich usunięte, a następnie ulokowane w niezbyt do tego celu nadających się pomieszczeniach piwnicznych w Chorzowie i Bytomiu, a stamtąd dopiero trafiły na Politechnikę Śląską. W skutek kilkukrotnej zmiany miejsca ich magazynowania, a także licznych grabieży zbiory te poważnie ucierpiały. Wiele kolekcji zatraciło swoją pierwotną wartość na skutek wymieszania lub utraty przyporządkowanych im metryczek. Zaginęły również księgi inwentarzowe i cała dokumentacja zbiorów. Prace prowadzące do przywrócenia wartości dydaktycznej i naukowej zbiorom prowadzone były przez pracowników Muzeum wieloetapowo, mając na celu w sposób optymalny zakwalifikować jak najwięcej okazów do zbiorów naukowych. W kolejnych latach zbiory muzealne powiększały się systematycznie o okazy przekazane przez kopalnie rud i surowców skalnych, prywatnych kolekcjonerów oraz pracowników i studentów Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej.
O wartości naukowej i dydaktycznej zbiorów Muzeum świadczy umieszczenie ich w wykazie “Museums of the World”, ukazującym się w wydawnictwie K.G. Saur w Monachium oraz ich zarejestrowanie w ICOM (International Council of Museums) przy UNESCO (1994 r.).Stan ilościowy zbiorów, ze względu na nieukończoną dotychczas pełną inwentaryzację, a tym samym brak szczegółowej ewidencji okazów, kształtuję się mniej więcej na poziomie 25 500 okazów.

 
Działalność dydaktyczno-popularyzatorska
 

Muzeum Geologii Złóż uczestniczy w procesie nauczania realizowanym na Wydziale Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej poprzez udostępnianie swych zbiorów do celów dydaktycznych. Ponadto działalność dydaktyczna opiera się na przyjmowaniu i oprowadzaniu po Muzeum grup studenckich, młodzieży i dzieci szkolnych, w tym również osób zgłaszających się indywidualnie. Zadaniem Muzeum jest upowszechnianie wiedzy o Ziemi, poprzez działalność wystawienniczą, prelekcje, warsztaty i spotkania tematyczne z młodzieżą szkolną i dziećmi. Ważne wydarzenie w działalności popularyzatorskiej Muzeum stanowi organizacja Giełdy Minerałów, która między innymi umożliwia kontakt z kolekcjonerami minerałów, a także przyczynia się do propagowania nauk o Ziemi wśród mieszkańców regionu.

 
Wycieczki
 

Ważną częścią pracy Muzeum jest przyjmowanie i oprowadzanie po wystawie zorganizowanych wycieczek szkolnych, a także gości zgłaszających się indywidualnie. Kontakty nawiązane z młodzieżą w czasie zwiedzania wykorzystywane są nie tylko do popularyzowania wiedzy, ale również zachęcają ją aby podejmowała studia na Politechnice Śląskiej, a zwłaszcza na Wydziale Górnictwa i Geologii. Oprócz ogólnego zwiedzania wystawy często na prośbę nauczycieli przeprowadzane są zajęcia tematyczne związane z określonym zagadnieniem, połączone z mini-warsztatami lub pokazem minerałów i skamieniałości. Jako stały element podczas zwiedzania grup szkolnych wprowadzono prezentację munduru górniczego wraz z objaśnieniami najważniejszych symboli górniczych.