Muzeum Historii Medycyny i Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

Muzeum Historii Medycyny i Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

ul. Jana Kilińskiego 1
15-089 Białystok
tel. (85) 748 54 67, 748 54 05
muzeum@umb.edu.pl

www.umb.edu.pl/muzeum_historii_medycyny_i_farmacji

wstęp płatny (aktualne ceny biletów na stronie internetowej)
wtorek – piątek: 10.00–17.00
sobota – niedziela: 9.00–17.00

Muzeum zastrzega sobie prawo do zmiany godzin zwiedzania z przewodnikiem dla osób indywidualnych. Zwiedzanie grupowe – wyłącznie po dokonaniu rezerwacji.

kierownik: dr n. med. Magdalena Grassmann

pracownicy: mgr Marta Piszczatowska, mgr Katarzyna Szarejko, mgr Łukasz Baranowski

Muzeum Historii Medycyny i Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Muzeum Historii Medycyny i Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku [dalej: Muzeum UMB] funkcjonuje od maja 2011 roku, na mocy Zarządzenia Rektora UMB (nr 22/11 z dnia 31 maja 2011 roku) i Uchwały Senatu UMB (nr 27/11 z dnia 24 maja 2011 roku). Zlokalizowane jest w głównej siedzibie UMB – dawnym Pałacu Branickich będącym jedną z najciekawszych barokowych rezydencji Europy Środkowo-Wschodniej, opatrzonym w XVIII wieku mianem „Polskiego Wersalu”. Muzeum kultywuje dziedzictwo medyczne Białegostoku zapoczątkowane przez właścicieli miasta w XVII wieku. W dzisiejszych przestrzeniach pałacowych odnaleźć można zarówno medyczne tradycje XVIII-wiecznego Instytutu Akuszerii, jak też niemieckiego szpitala polowego z okresu I wojny światowej, kontynuowane od 1950 roku przez Uniwersytet Medyczny.

Głównym celem muzeum jest ochrona dziedzictwa medycznego i farmaceutycznego powstałego na Pograniczu Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Muzeum posiada przeszło 10 000 eksponatów, pochodzących z XVIII–XXI wieku, z różnych dziedzin medycyny i farmacji. Znajdują się tu kolekcje chirurgiczne, rentgenowskie, stomatologiczne, anatomiczne, ginekologiczne, okulistyczne, laryngologiczne i farmaceutyczne. Dzieje medycyny i Uniwersytetu przedstawione są w ośmiu salach tematycznych, w prawym skrzydle Pałacu. Muzeum ogółem dysponuje obecnie powierzchnią 600 m2. W połowie 2018 roku otwarta zostanie nowa przestrzeń wystawiennicza obejmująca m.in. pałacowe piwnice (280 m2), sfinansowana ze środków unijnych w ramach projektu „Spacer w przeszłość”.

Muzeum pełni rolę bazy naukowo-dydaktycznej z zakresu historii medycyny i farmacji dla studentów UMB. Stoi na straży dziedzictwa Uniwersytetu, jest też instytucją dokumentującą wspomnienia jego absolwentów. Wiedza medyczna propagowana jest także wśród uczniów placówek edukacyjnych, podczas zajęć muzealnych. Z myślą o mieszkańcach regionu i przybywających turystach Muzeum organizuje szereg wydarzeń kulturalnych, m.in. Noc Muzeów, Europejskie Dni Dziedzictwa, Podlaski Festiwal Nauki i Sztuki, Europejski Dzień Dziedzictwa Akademickiego, festiwal filmowy i inne.

dr n. med. Magdalena Grassmann, mgr Marta Piszczatowska

1. Manuał apteczny – rękopiśmienny zabytek historii farmacji w Suwałkach. Pochodzi z apteki działającej od 1847 roku w Suwałkach przy ul. Kościuszki 78. Założył ją prowizor Mikołaj Zawadzki wraz z Sylwestrem Bieńkowskim. Od 1922 roku przejął ją Bolesław Szwejkowski. Po II wojnie światowej aptekę upaństwowiono, ale nadany jej przed laty wygląd i atmosfera tam panująca zachowały się do dzisiaj. Pozostał ten sam wystrój: zabytkowe meble z lat 1905–1907, malowidła z 1905 roku, inicjały w rogach sufitu o odwołujące się do byłych właścicieli: Zawadzki – Bieńkowski. Część eksponatów z apteki trafiła do Muzeum Historii Medycyny i Farmacji jako depozyt Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, oddziału w Białymstoku, tworząc ekspozycję „Tajemnice dawnej apteki”. Manuał jest przykładem dużej kolekcji eksponatów farmaceutycznych udostępnianych w przestrzeni muzealnej.
Autor: właściciele i pracownicy apteki
Obiekt: manuał apteczny
Czas powstania: 2. poł. XIX w. – lata 40. XX w.
Materiał i technika: papier, pismo odręczne
Wymiary: wys. 26 cm × szer. 20,5 cm
Uwagi: depozyt Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, oddziału w Białymstoku

2. Aparat rentgenowski, firma Siemens & Halske. Aparat pierwotnie służył lek. Rudolfowi Łotyszowi w Grodnie. W połowie XX wieku trafił do Puńska, do prywatnego gabinetu dr. Jerzego Romana, który pracował na nim do lat 90. W 2012 roku doktor przekazał aparat w darze do Muzeum UMB, gdzie zapoczątkował on znaczącą dziś kolekcję radiologiczną.
Twórca: Siemens & Halske
Obiekt: aparat rentgenowski
Czas powstania: 1921
Materiał i technika: metal, drewno
Wymiary: wys. 212 cm × szer. 106 cm × głęb. 120 cm
Nr inw.: M/866
Uwagi: nr oryginalny 2160074

3. Fotel ginekologiczny, który należał do wyposażenia gabinetu prof. Aleksandra Krawczuka (1913–1986), absolwenta medycyny na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, jednego z pionierów białostockiej szkoły ginekologicznej po II wojnie światowej, założyciela pierwszej Szkoły Położnych w Białymstoku. Prof. A. Krawczuk od początku związany był z UMB. Pełnił funkcję kierownika m.in. Zakładu Endokrynologii (1965–1971), Kliniki Patologii Ciąży i Chorób Kobiecych UMB (1971–1983). Fotel wraz z resztą wyposażenia gabinetu przekazała w darze do Muzeum UMB córka Profesora – prof. Maryna Krawczuk-Rybak.
Twórca: Fabryka Mebli Żelaznych, J. Neufeld, Warszawa Praga, ul. Brukowa 4/6
Obiekt: fotel ginekologiczny
Czas powstania: lata 30. XX w.
Materiał i technika: metal, drewno, skóra
Wymiary: wys. 90 cm × szer. 61 cm × głęb. 133 cm
Nr inw.: M/873

4. Fotel stomatologiczny, który był częścią wyposażenia gabinetu stomatologicznego dr. Józefa Kubiczka w Białej (ob. Bielsko-Biała), absolwenta Śląskiej Akademii Medycznej. Do Muzeum UMB całą spuściznę po mężu przekazała Czesława Kubiczek. W skład kolekcji wchodzą także: szafy, umywalnia, komody, instrumentarium stomatologiczne, lampy, wiertarki oraz stoliczki. Większość mebli została wykonana w niemieckich fabrykach produkujących wyposażenie medyczne.
Twórca: fabryka niemiecka
Obiekt: fotel stomatologiczny
Czas powstania: lata 30. XX w.
Materiał i technika: metal, skóra, szkło
Wymiary: wys. 120 cm × szer. 80 cm × głęb. 110 cm
Nr inw.: M/876