Muzeum Organów Śląskich
Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach
ul. Zacisze 3
40-025 Katowice
tel. 32 779 21 00 (informacja)
tel. 698 621 881 (Prof. dr hab. Julian Gembalski
tel. 795 570 120 (dr Stanisław Pielczyk) J.Gembalski@am.katowice.pl, gembalski@op.pl
s.pielczyk@am.katowice.pl  www.am.katowice.pl/?a=315_muzeum-organow-slaskich

wstęp bezpłatny
czwartek 10.00-13.00, 15.00-18.00 piątek: 12.00 – 14.00
wtorek 10.00-14.00, środa: 11.00–13.00
Możliwość zwiedzania dla grup indywidualnych w innych terminach, po uzgodnieniu telefonicznym. W lipcu i w sierpniu muzeum dostępne dla grup po uprzednim uzgodnieniu telefonicznym. Możliwość zwiedzania z przewodnikiem.

Projekt powołania muzeum organów zrodził się w latach 80. XX wieku. Już wówczas inicjator przedsięwzięcia, prof. Julian Gembalski zaczął gromadzić elementy organów, odnajdywane podczas prac badawczych prowadzonych na terenie Górnego Śląska. Obok zabytkowych piszczałek, wiatrownic czy fragmentów stołów gry pozyskiwał nieużywane, pozostające często w stanie destrukcji, całe instrumenty i ich części. Obiekty te inwentaryzowano, wykonywano prace zabezpieczające, przeprowadzano proces konserwatorski. Uchroniono w ten sposób przed zniszczeniem dziesiątki cennych obiektów badawczych, które równocześnie mogły pełnić funkcję eksponatów muzealnych. Zbiory uzupełniono bogatą kolekcją dokumentów archiwalnych, ikonografii, dokumentacji konserwatorskich oraz dokumentów życia muzycznego tematycznie związanego z organami. Muzeum Organów, jako placówkę stanowiącą część struktury organizacyjnej Akademii Muzycznej, powołano decyzją Senatu z dnia 4 kwietnia 2002 roku, a jego uroczyste otwarcie nastąpiło 20 października 2004 roku. Organizacyjnie Muzeum należy do struktury Katedry Organów i Muzyki Kościelnej. Celem Muzeum Organów Śląskich jest gromadzenie, zabezpieczanie i ochrona obiektów związanych z organami i ich historią, a także ich opracowywanie naukowe i udostępnianie publiczne, w postaci stałej ekspozycji muzealnej. Obok pełnienia funkcji wystawienniczych wiele obiektów ma przede wszystkim walor naukowy; służą one badaniom nad zagadnieniami konstrukcyjnymi, dawną technologią, problemami konserwatorskimi i szeroko pojętą historią organów śląskich. W tym celu Katedra Organów i Muzyki Kościelnej zorganizowała własne zaplecze badawcze i technologiczne, obejmujące warsztat i pracownię konserwatorską, a także pracownię naukową i archiwum. Ta ostatnia placówka przekształcona została (dzięki grantowi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego) w samodzielną jednostkę – Archiwum Organologiczne przy Muzeum Organów – stanowiącą centrum dokumentacji organów śląskich. Archiwum opracowuje zbiory pod kątem ich przyszłej dostępności dla badaczy.

Katedra Organów i Muzyki Kościelnej, której częścią jest Muzeum, prowadzi działalność naukową w postaci organizowanych co kilka lat Międzynarodowych Konferencji Naukowych „Organy na Śląsku”, których efektem są publikacje. Dziesięć tomów serii wydawniczej pod tym samym tytułem zawiera materiał źródłowy do dziejów organów na Śląsku w aspekcie historii, konstrukcji, ochrony i konserwacji. Muzeum organizuje również wystawy czasowe na terenie uczelni oraz w innych placówkach muzealnych regionu. Od lat uczestniczy w Nocy Muzeów.

Zbiory obejmują ponad 500 obiektów. Zbiory Archiwum Organologicznego obejmują ok. 10.000 jednostek archiwalnych. Muzeum posiada bogata bibliografię, w tym unikatowy album Muzeum Organów Śląskich, wydany w 2013 roku.

Tekst: prof. dr hab. Julian Gembalski

Fot.: Janusz Cedrowicz