Archiwum Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie

Archiwum Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie
Aleja Jana Pawła II 78
31-571 Kraków
tel. (12) 683 13 83 lub (12) 683 10 69
www.awf.krakow.pl

wstęp bezpłatny
poniedziałek – piątek: 08.00–15.00
Przed wizytą w Archiwum należy umówić się telefonicznie, oglądanie zbiorów możliwe w czytelni Archiwum

kierownik: mgr Dorota Okrajni
dorota.okrajni@awf.krakow.pl
pracownicy: mgr Elżbieta Mackiewicz
elzbieta.mackiewicz@awf.krakow.pl

 

Archiwum Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie
Dzieje Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie od samego początku są ściśle związane z Uniwersytetem Jagiellońskim. UJ jako pierwszy polski uniwersytet zajął się realizacją wytycznych Komisji Edukacji Narodowej (1773 r.) o edukacji fizycznej młodzieży. Już w I poł. XIX w. we wspomnianych działaniach wyspecjalizowali się pracownicy i wychowankowie Wydziału Lekarskiego – proponowany model wychowania fizycznego został oparty o badania naukowe i był skierowany do młodzieży obojga płci, zarówno w celach leczniczych, jak i rekreacyjnych. Prowadzone działania zyskały duże poparcie społeczności krakowskiej, powstały liczne prywatne kursy gimnastyczne, m.in. słynne Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”. Pod koniec XIX w. zaczęły pojawiać się postulaty utworzenia samodzielnej katedry wychowania fizycznego przy UJ, w którym w 1895 r. uruchomiono 2-letnie kursy wychowania fizycznego dla nauczycieli (C.K. Kurs dla kandydatów na Nauczycieli Gimnastyki Szkół Średnich i Seminarium Nauczycielskiego). W 1913 r. przekształcono je w 3-letnie Studium Wychowania Fizycznego. Wybuch I wojny światowej przerwał działalność Studium. Po latach wspólnych starań przedstawiciele UJ, Akademii Górniczej i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie doprowadzili do jego reaktywacji 15 września 1927 r. jako Studium Wychowania Fizycznego przy Wydziale Lekarskim UJ. W poczet pierwszych słuchaczy zostali przyjęci głównie studenci Wydziałów Filozoficznego, Prawniczego i Lekarskiego UJ. Ewenementem – i jednocześnie dowodem na nowoczesność Studium – była przewaga kobiet pośród żaków. Rozwój Studium jest również odzwierciedleniem powszechnego uznania i docenienia nauk o wychowaniu fizycznym w międzywojennej Europie. Hekatomba II wojny światowej przerwała dalszy rozkwit Studium. Wykłady zostały wstrzymane, a znaczna część majątku została zrabowana lub zniszczona. Pomimo wszelkich przeciwności Studium wznowiło działalność z początkiem 1945 r., tuż po wyzwoleniu Krakowa spod okupacji niemieckiej. Dnia 1 stycznia 1950 r. decyzją Rady Ministrów Wydział Lekarski UJ zamieniony został na Akademię Medyczną – w konsekwencji Studium Wychowania Fizycznego znalazło się w strukturach AM. Kolejna zmiana nastąpiła już pół roku później, 5 lipca 1950 r. rozporządzenie RM przekształcało Studia Wychowania Fizycznego z całego kraju w Wyższe Szkoły Wychowania Fizycznego. Pierwszą rektor WSWF w Krakowie została doc. dr Eugenia Stołyhwo, antropolog. Z biegiem lat Uczelnia rozwijała się na polach naukowo-dydaktycznych i popularyzatorskich. W 1972 r. WSWF przemianowano na Akademię Wychowania Fizycznego, która od 1977 r. nosi imię Bronisława Czecha – wszechstronnego narciarza międzywojnia, trzykrotnego olimpijczyka.
Archiwum AWF zostało utworzone Zarządzeniem Rektora AWF w 1984 r. jako samodzielna jednostka międzywydziałowa podległa bezpośrednio Prorektorowi ds. Nauki . Od tego czasu Archiwum gromadzi i przechowuje dokumenty wytworzone na Uczelni oraz opracowuje materiały archiwalne stanowiące zasób historyczny AWF. Archiwum współpracuje ze wszystkimi jednostkami uczelnianymi w celach naukowych, dydaktycznych i popularyzatorskich, m.in. z Biblioteką Główną, która zajmuje się organizowaniem wystaw. Na zasób historyczny składają się głównie dokumenty aktowe, materiały fotograficzne, audio-wizualne i spuścizny po pracownikach naukowo-dydaktycznych. Najstarsze zbiory pochodzą z początku XX w.

mgr Dorota Okrajni
mgr Elżbieta Mackiewicz