Muzeum Medycyny i Farmacji w Sosnowcu

Zakład Historii Medycyny i Farmacji Śląskiego Uniwersytetu Medycznego
ul. Ostrogórska 30
41-200 Sosnowiec

Muzeum w trakcie organizacji

kierownik: dr hab. n. hum. Anna Marek

Muzeum Medycyny i Farmacji w Sosnowcu
Pierwsze próby zorganizowania placówki muzealnej na Śląsku podjęli w latach 60. XX wieku członkowie Sekcji Historii Farmacji Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego w Katowicach. Przystąpiono wówczas do gromadzenia eksponatów aptekarstwa śląskiego, które przechowywane były w siedzibie Zarządu Oddziału Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego w Aptece „Pod Orłem” w Katowicach. Głównym inicjatorem i zbierającym muzealia był długoletni przewodniczący katowickiej sekcji dr n. farm. Franciszek Nowak (1901–1983). Pomysł F. Nowaka o utworzeniu izby muzealnej przy Polskim Towarzystwie Farmaceutycznym, które miało służyć studentom farmacji oraz specjalizującym się farmaceutom w zdobywaniu i utrwalaniu wiedzy o przeszłości zawodu, niestety nie mógł być zrealizowany z powodu trudności lokalowych.

W lipcu 1976 roku w Katowicach otwarto Muzeum Historii Miasta, w którym znalazło się pomieszczenie dla zbiorów aptecznych. Po kilku jednak latach, ze względu na brak miejsca, muzealia zostały zwrócone F. Nowakowi, a następnie przeniesione do Apteki Kolejowej w Katowicach przy ul. Dworcowej 3. Kierownikiem apteki był dr n. farm. Dionizy Moska, pełniący jednocześnie funkcję prezesa Oddziału Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego w Katowicach. W 1982 roku dr Moska został etatowym pracownikiem Zakładu Farmacji Społecznej Wydziału Farmaceutycznego Śląskiej Akademii Medycznej w Sosnowcu i tam też, po uzgodnieniu z dotychczasowym opiekunem zbiorów dr Nowakiem, zdeponowano eksponaty i zorganizowano izbę muzealną.

Wśród zgromadzonych zbiorów znalazły się m.in.: zespół akt Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, teki biograficzne farmaceutów i lekarzy, zbiór fotografii i klisz, teczka Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny, medale okolicznościowe i emblematy towarzystw oraz zjazdów naukowych, kalendarze i czasopisma naukowe, zbiór książek farmaceutycznych, biografii, broszur oraz naczynia i sprzęt apteczny.

Próby ratowania pozostałych eksponatów i reaktywacji muzeum podjęła się w 2008 roku ówczesna kierownik Katedry i Zakładu Historii Medycyny i Farmacji w Sosnowcu prof. Bożena Urbanek. Pod patronatem pani dziekan prof. Krystyny Olczyk ukonstytuowała się grupa inicjatywna, której podstawowym celem jest doprowadzenie do powołania w Sosnowcu placówki muzealnej. W oczekiwaniu na finalizację tych planów przygotowane zostały projekty przyszłych pomieszczeń muzealnych.

Dzięki wielkiemu zaangażowaniu prof. Olczyk na potrzeby placówki przekazane zostały również cenne zbiory zgromadzone w Szpitalu Reumatologicznym w Ustroniu – m.in. wyposażenie dwóch sal operacyjnych, protezy, implanty, preparaty anatomiczne, obrazy i ryciny, a także aparat płuco-serce wykonany przez prof. T. Paliwodę, stół operacyjny prof. W. Brossa oraz pierwsza polska endoproteza stawu biodrowego zaprojektowana przez zespół dr. J. Daaba z Piekar Śląskich. Pozyskiwane eksponaty są katalogowane z myślą o rozmieszczeniu ich w oczekujących obecnie na rozpoczęcie remontu przyszłych pomieszczeniach muzealnych.

dr hab. n. hum. Anna Marek